Symptomen van de overgang – alles wat je moet weten

Uitputting van de eicellen

Vrouwen worden geboren met een vast aantal eicellen. In de loop van het leven neemt het aantal resterende eicellen af. Wanneer het aantal eicellen tot een kritiek niveau daalt, vermindert de hormoonproductie van de eierstokken, met name die van oestrogeen en progesteron.

Terugkoppeling in het hypothalamus-hypofysesysteem

Op lichamelijk niveau ontstaat de overgang om de volgende reden: de hersenen, voornamelijk de hypothalamus en de hypofyse, sturen de aanmaak van geslachtshormonen aan. Naarmate de eierstokken minder goed functioneren, verandert de terugkoppelingslus tussen de hormonen en organen. De hersenen proberen de afnemende hormoonproductie te compenseren, maar uiteindelijk kan de hypofyse de werking van de eierstokken niet meer stimuleren. Dit proces leidt vervolgens tot de menopauze.

De hypothese van de voortplantingsstrategie

Vanuit evolutionair perspectief zou de menopauze kunnen worden beschouwd als een soort ‘grootmoederhypothese’. Deze theorie stelt dat het voor vrouwen voordelig zou kunnen zijn om hun energie te investeren in het overleven en ondersteunen van hun kinderen en kleinkinderen, in plaats van kinderen te blijven krijgen.

Opvliegers

Opvliegers zijn plotselinge warmtegevoelens die zich over het bovenlichaam en het gezicht kunnen verspreiden. Deze opvliegers duren doorgaans enkele minuten en kunnen meerdere keren per dag optreden. Soms gaan ze ook gepaard met hevig zweten, een rode huid en hartkloppingen. Dit veelvoorkomende symptoom treedt op doordat de oestrogeenproductie afneemt en daardoor de temperatuurregeling wordt verstoord.

Nachtzweten

Nachtzweten is hevig zweten tijdens de slaap, waardoor zelfs het beddengoed en je pyjama doorweekt kunnen raken. Het is een veelvoorkomende klacht tijdens de overgang en kan ertoe leiden dat je herhaaldelijk wakker wordt en daardoor te weinig slaapt.

Slaapproblemen

Kun je niet in slaap vallen, word je voortdurend wakker of ben je vroeg wakker? Veel vrouwen ervaren tijdens de overgang slaapproblemen. Deze slaapproblemen kunnen worden verergerd door nachtelijk zweten, opvliegers en toegenomen angstgevoelens. Een verhoogd cortisolniveau zorgt ervoor dat het slaaphormoon melatonine minder goed zijn werk kan doen. Het gevolg: je wordt wakker.

Stemmingswisselingen

Geïrriteerd, angstig, boos, verdrietig, … – en dat schijnbaar zonder reden? Hormonale veranderingen, slaapgebrek en de psychologische gevolgen van ouder worden kunnen stemmingswisselingen tijdens de menopauze veroorzaken.

Verminderd libido en vaginale droogheid

Heb je geen zin meer in seks? Tijdens de overgang kan je seksuele verlangen afnemen. Dit kan het gevolg zijn van vaginale droogheid. De afnemende oestrogeenproductie zorgt voor minder vocht in het vaginale slijmvlies en kan leiden tot klachten zoals jeuk, een branderig gevoel en pijn tijdens seks. Ook psychologische factoren zoals stress en problemen met het zelfbeeld kunnen het libido tijdens de overgang verminderen.

Gewichtstoename

Veel vrouwen melden gewichtstoename tijdens de overgang, vooral rond de buik. Dit verschijnsel wordt in de volksmond ook wel ‘hormoonbuik’ genoemd en kan het gevolg zijn van een tragere stofwisseling, hormonale veranderingen en veranderingen in de leefstijl. Tijdens de menopauze kan het moeilijker worden om het gewicht onder controle te houden of af te vallen. De gewichtstoename is naast het verhoogde cortisolniveau, dat tot een afname van de vetstofwisseling leidt, ook het gevolg van een veranderde insulinegevoeligheid. We verwerken koolhydraten langzamer of minder goed.

Geheugen- en concentratieproblemen

Hormonale schommelingen, slaapgebrek en stress kunnen leiden tot concentratieproblemen en gaten in het geheugen. Sommige vrouwen spreken van een „mist” in hun hoofd en voelen zich af en toe minder helder of kunnen zich moeilijker concentreren.

Veranderingen aan haar en huid

Dunner wordend haar, meer haaruitval en een veranderde haarstructuur zijn kenmerkende symptomen van de overgang. Ook de huid kan droger en minder elastisch worden. Deze veranderingen zijn het gevolg van de afnemende collageenproductie en de hormonale veranderingen.

Incontinentie

Incontinentie, voornamelijk stressincontinentie, kan tijdens de overgang vaker voorkomen. Dit betekent ongecontroleerd urineverlies bij lichamelijke inspanning zoals hoesten, niezen of lachen. Ook vaak plassen kan een symptoom zijn. Deze klachten zijn – anders dan je misschien denkt – niet terug te voeren op de hormonale veranderingen, maar op verzwakte bekkenbodemspieren [1]. Naarmate je ouder wordt, neemt de spiermassa van nature af, waardoor je minder controle hebt over de sluitspieren van je blaas. Dat geldt overigens niet alleen voor vrouwen; ook mannen kampen met incontinentie. Deze klachten variëren van vrouw tot vrouw in intensiteit en frequentie. Sommige vrouwen ervaren slechts lichte symptomen, terwijl andere er ernstig door kunnen worden beperkt. Maak gebruik van verschillende adviesmogelijkheden en therapieën om je levenskwaliteit te verbeteren en je snel weer ontspannen en onbelemmerd te voelen. Met de MyPelvi-training kun je tijdens sessies van 22 minuten je bekkenbodem trainen. Het beste: je hoeft helemaal niets te doen, behalve in je gewone kleding op de stoel te gaan zitten en achterover te leunen. Geheel zonder inspanning van jouw kant zorgen tot 25.000 magnetische-golfimpulsen ervoor dat je spieren samentrekken en tot in de diepste spierlagen sterker worden. Bijna vanzelf!

Boek nu je MyPelvi-proefsessie

Perimenopauze

Moment: doorgaans begint de perimenopauze tussen eind 30 en begin 40 jaar. Duur: kan meerdere jaren duren, vaak tot 4–5 jaar voordat de menopauze intreedt. Kenmerken: - Onregelmatige menstruatiecycli - Opvliegers en nachtzweten - Slaapstoornissen - Stemmingswisselingen - Gewichtsschommelingen - Vaginale droogheid - Veranderingen in het libido

Menopauze

Moment: wanneer je 12 maanden lang niet meer hebt gemenstrueerd. Kenmerken: - Einde van de menstruatie - Symptomen van de perimenopauze zoals opvliegers, slaapstoornissen en stemmingswisselingen kunnen blijven bestaan.

Postmenopauze

Moment: direct na de menopauze, maar de klachten nemen na verloop van tijd af. Kenmerken: - Aanhoudende symptomen, eventueel in gestabiliseerde vorm - Veranderingen in de botdichtheid door het gedaalde oestrogeengehalte

Evenwichtige voeding

Veel fruit, groenten, volkorenproducten en voedingsmiddelen die rijk zijn aan fyto-oestrogenen, dus voedingsmiddelen die een vergelijkbare chemische structuur hebben als het hormoon oestrogeen (zoals bonen, bramen, knoflook, tofu en pompoenpitten), kunnen nu helpen om overgangsklachten te verminderen.

Regelmatige beweging

Regelmatige lichamelijke activiteit verbetert de stemming en kan – ook al klinkt dat paradoxaal – opvliegers verminderen, omdat ze de hormonen in balans kan brengen.

Bekkenbodemtraining

De vrouwelijke bekkenbodem is een complexe eenheid die verschilt van de mannelijke bekkenbodem. Dat komt doordat de vrouwelijke bekkenbodem in staat is baby's met een grotere hoofddiameter ter wereld te brengen. Deze eigenschap heeft de fasciale en musculaire ondersteuning van de bekkenbodem vatbaar gemaakt voor verzakking van bekkenorganen en incontinentie. De meeste bekkenbodemklachten treden op na de menopauze en tijdens het ouder worden [5]. Maar hoe kunnen klachten worden verlicht of voorkomen? Bekkenbodemtraining kan incontinentie voorkomen of verlichten en de controle over de blaas tijdens de menopauze duidelijk verbeteren [2]. Bekkenbodemtraining bevordert bovendien de bloedtoevoer naar het vaginale weefsel en het ontspanningsvermogen en de elasticiteit van het weefsel bij vrouwen in de menopauze, waardoor de bekkenbodem belastbaarder wordt [3]. Met regelmatige trainingssessies op de MyPelvi-stoel – waarvoor je zelfs je gewone kleding kunt aanhouden – kun je al snel weer zorgeloos lachen, niezen en je inspannen zonder te „druppelen“.

Ontdek nu de MyPelvi-locaties

Ontspanningstechnieken

Laat je niet opjagen! We weten hoe frustrerend en stressvol de menopauze soms kan zijn. Neem tijd voor jezelf en probeer yoga, meditatie en ademhalingsoefeningen. Deze technieken kunnen stress en angst verlichten en een positief lichaamsbeeld en lichaamsgevoel bevorderen.

Verzorgingsproducten

Voor een droge huid en droge slijmvliezen bestaan speciale verzorgingsproducten die verlichting kunnen bieden. Voorbeelden zijn vochtinbrengende crèmes voor de intieme zone of glijmiddelen op siliconenbasis.

Gezonde slaap

Een vast slaapritme en een ontspannende avondroutine kunnen helpen bij slaapproblemen. Zorg ervoor dat je voor het slapengaan geen apparaten met blauw licht (bijv. tv of smartphone) meer gebruikt of schakel de nachtmodus in. In plaats van films, series of tv-programma's kan een boek voor meer ontspanning zorgen en je slaperigheid bevorderen. Ook nuttig: Me Time! Het is belangrijk om je – net als bij training en voeding – op herstel te richten. Ook detoxbehandelingen, bijvoorbeeld met een infraroodsauna, zijn uitstekend bij overgangsklachten. De overgang is een natuurlijke fase in het leven van iedere vrouw en kan verschillende lichamelijke en emotionele veranderingen met zich meebrengen. Met de juiste kennis en enkele aanpassingen in je leefstijl kun je de symptomen waarschijnlijk goed het hoofd bieden. Bekkenbodemtraining kan vooral helpen om incontinentie te voorkomen of te verlichten. Regelmatige sessies op de MyPelvi-stoel zijn bijzonder effectief en kosten jou geen enkele inspanning. Laat je door ons team adviseren en vol kracht door de menopauze begeleiden, want deze periode is te mooi voor beperkingen!