Incontinentie bij mannen: oorzaken en behandelmogelijkheden
Wereldwijd heeft één op de vier mannen last van urineverlies. Maar het goede nieuws: Incontinentie is behandelbaar. MyPelvi vertelt je hoe!
Katharina Heilen · 15 juli 2024
Wereldwijd heeft één op de vier mannen last van urineverlies [1]. Wat onschuldig klinkt, heeft voor de betrokkenen niet alleen lichamelijke, maar ook mentale gevolgen. Schaamte en sociale terugtrekking zijn daar slechts twee voorbeelden van. Maar het goede nieuws: Incontinentie is behandelbaar. Omdat we begrijpen hoeveel invloed incontinentie kan hebben op je dagelijks leven, je onbezorgdheid en je welzijn, laten we je alle mogelijkheden zien om incontinentie onder controle te krijgen.
Wat gebeurt er als een man zijn urine niet meer kan ophouden?
Als een man zijn urine niet meer kan ophouden, wordt dit incontinentie genoemd. Er bestaat echter niet slechts één vorm van incontinentie. Afhankelijk van de onderliggende oorzaak worden ze als volgt genoemd: 1.Inspanningsincontinentie (stressincontinentie) 2.Urine-incontinentie (urge-incontinentie) 3.Gemengde incontinentie 4.Overloopincontinentie 5.Functionele incontinentie 6.Reflexincontinentie 7.Tijdelijke incontinentie
1. Stressincontinentie
Stressincontinentie, ook bekend als inspanningsincontinentie, is een vorm van urine-incontinentie waarbij je ongewild urine verliest wanneer de druk op de blaas toeneemt. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren bij lichamelijke inspanning, hoesten, niezen, lachen of andere activiteiten die de zogeheten intra-abdominale druk verhogen. Stressincontinentie treedt vaak op wanneer de spieren die de urinebuis en de blaas ondersteunen (met name de bekkenbodemspieren) verzwakt zijn. Oorzaken van stressincontinentie: Verzwakte bekkenbodemspieren: Zwakke spieren, bijvoorbeeld door het natuurlijke verlies van spiermassa op latere leeftijd, kunnen niet krachtig genoeg samentrekken om de urine op te houden. Overgewicht: Overmatig lichaamsgewicht kan extra druk uitoefenen op de blaas en de bekkenbodem. Chirurgische ingrepen: Operaties in het bekkengebied, zoals een prostatectomie, kunnen de ondersteuning van de blaas aantasten. Chronische hoest: Voortdurend hoesten, bijv. door roken of longaandoeningen, kan de bekkenbodemspieren overmatig belasten.
2. Aandrangincontinentie (urge-incontinentie)
Aandrangincontinentie, ook wel urge-incontinentie genoemd, is een vorm van urine-incontinentie waarbij je plotseling een sterke aandrang om te plassen krijgt die moeilijk onder controle te houden is. Als je last hebt van aandrangincontinentie, voel je heel plotseling dat je dringend naar het toilet moet. Daarbij komt ongewild urineverlies regelmatig voor. Oorzaken van aandrangincontinentie Overactieve blaas: De blaasspieren trekken plotseling en zonder waarschuwing samen, ook als de blaas niet vol is. Neurologische aandoeningen: Aandoeningen zoals Parkinson, multiple sclerose, beroertes of ruggenmergletsel kunnen de zenuwbanen beïnvloeden die de blaasfunctie aansturen. Blaasinfecties: Urineweginfecties of blaasontstekingen kunnen tot aandrangincontinentie leiden. Blaasstenen: Deze kunnen de blaas irriteren en plotselinge aandrang om te plassen veroorzaken. Medicijnen: Sommige medicijnen, zoals vochtafdrijvende middelen, alfablokkers of antidepressiva, kunnen de blaasfunctie verstoren en tot aandrangincontinentie leiden.
3. Gemengde incontinentie
Gemengde incontinentie is een vorm van urine-incontinentie die zowel symptomen van stressincontinentie als van aandrangincontinentie vertoont. Je verliest dus urine bij lichamelijke inspanning (zoals hoesten, niezen of sporten) en ervaart tegelijkertijd een plotselinge, sterke aandrang om te plassen die je maar moeilijk onder controle kunt houden. Oorzaken Zwakke bekkenbodemspieren: Na een prostaatoperatie of bij het ouder worden kunnen de bekkenbodemspieren zwakker worden. Overactieve blaasspieren: De blaasspieren trekken onwillekeurig samen, wat plotselinge aandrang om te plassen veroorzaakt. Neurologische aandoeningen: Aandoeningen zoals multiple sclerose of een beroerte kunnen de aansturing van de blaas verstoren. Blaasinfecties of -ontstekingen: Deze kunnen zowel aandrang om te plassen als zwakte van de bekkenbodemspieren veroorzaken.
4. Overloopincontinentie
Overloopincontinentie is een vorm van urine-incontinentie waarbij voortdurend of herhaaldelijk urineverlies optreedt. De reden: de blaas kan niet volledig worden geleegd. Dit leidt tot een ongecontroleerde, voortdurende urinestroom of vaak druppelen. Oorzaken Blaasobstructie: een blokkade of vernauwing van de urinebuis door een vergrote prostaat, urinestenen of – in zeldzame gevallen tumoren – kan de urinestroom belemmeren. Zwakke blaasspieren: zwakke of beschadigde blaasspieren kunnen ertoe leiden dat de blaas niet voldoende samentrekt om volledig te worden geleegd. Neurologische aandoeningen: ziekten zoals multiple sclerose, diabetes of ruggenmergletsel kunnen de zenuwbanen beïnvloeden die het legen van de blaas aansturen. Medicijnen: sommige medicijnen, zoals opioïden (bijv. morfine of codeïne) of anticholinergica (bijv. voor de behandeling van astma of allergieën), kunnen de blaasfunctie aantasten en tot overloopincontinentie leiden. Chirurgische ingrepen: operaties in het bekkengebied, zoals een prostatectomie, kunnen de zenuwen of spieren beschadigen die de blaasfunctie aansturen.
5. Functionele incontinentie
Er is sprake van functionele incontinentie wanneer de betrokkene theoretisch lichamelijk en cognitief in staat is om de blaas onder controle te houden, maar door externe factoren niet op tijd het toilet bereikt. Dit type incontinentie wordt niet veroorzaakt door een functiestoornis van de urinewegen zelf, maar door andere oorzaken die het vermogen om naar het toilet te gaan aantasten. Oorzaken Cognitieve beperkingen: Aandoeningen zoals dementie of Alzheimer kunnen ertoe leiden dat iemand niet beseft dat diegene naar het toilet moet of niet in staat is om het toilet op tijd te vinden. Bewegingsbeperkingen: Aandoeningen die de lichamelijke beweging beperken, zoals artritis, loopbeperkingen, beroertes of andere lichamelijke beperkingen, kunnen het moeilijk maken om op tijd een toilet te bereiken. Omgevingsfactoren: Obstakels in de omgeving, zoals een ontoegankelijk toilet, grote afstand tot het toilet of ontbrekende hulpmiddelen, kunnen het moeilijker maken om het toilet te bereiken. Medicijnen: Sommige medicijnen, zoals bijv. spierverslappers, kunnen de waarneming of mobiliteit aantasten, waardoor het moeilijk wordt om op tijd naar het toilet te gaan.
6. Reflexincontinentie
Bij reflexincontinentie is het normale controlemechanisme voor het legen van de blaas verstoord, meestal als gevolg van neurologische schade. Deze vorm van incontinentie treedt op wanneer je normale reflex om de blaas te legen niet meer functioneert. Oorzaken Ruggenmergletsel: Beschadiging van het ruggenmerg, bijv. door letsel als gevolg van ongevallen of degeneratieve aandoeningen, kan de zenuwbanen aantasten die het legen van de blaas regelen. Multiple sclerose: Deze auto-immuunziekte kan de myelinelaag van de zenuwen in het ruggenmerg en de hersenen beschadigen, wat kan leiden tot functiestoornissen die ook de controle over de blaas beïnvloeden. Beroerte: Een beroerte kan delen van de hersenen aantasten die verantwoordelijk zijn voor de regulering van de blaasfunctie, wat tot reflexincontinentie kan leiden. Neurologische aandoeningen: Andere neurologische aandoeningen, zoals Parkinson, kunnen eveneens invloed hebben op de zenuwbanen die de blaasfunctie aansturen.
7. Tijdelijke incontinentie
Tijdelijke incontinentie verwijst naar een toestand waarin tijdelijk ongecontroleerd urineverlies optreedt. Deze is terug te voeren op een specifieke oorzaak en verdwijnt weer zodra de oorzaak is verholpen. Dit type incontinentie treedt doorgaans plotseling op, zonder dat er eerder tekenen van een chronische blaas- of zenuwaandoening waren. Oorzaken Urineweginfecties: Een urineweginfectie kan tot meer aandrang om te plassen en ongecontroleerd urineverlies leiden. Verstopping: Verstopping kan de druk op de blaas verhogen en tot ongecontroleerd urineverlies leiden. Alcoholgebruik: Overmatig alcoholgebruik kan de controle over de blaas tijdelijk aantasten. Operaties: Chirurgische ingrepen in het bekkengebied kunnen tijdelijke verstoringen van de blaasfunctie veroorzaken die na verloop van tijd normaliseren. Stress of emotionele belasting: Stress en emotionele belasting kunnen de controle over de blaas tijdelijk aantasten.
Wat doet de uroloog bij incontinentie?
Voor de behandeling van incontinentie onderzoeken urologen je symptomen, je lichaam en je urine om de oorzaak van de incontinentie vast te stellen en een geschikte behandeling te plannen. Daarbij komen de volgende aspecten aan bod:
1. Anamnese (gesprek met de patiënt)
De uroloog zal je enkele vragen stellen, bijvoorbeeld over: de frequentie en hoeveelheid van het urineverlies de situaties waarin het urineverlies optreedt (bijv. bij lichamelijke inspanning) de duur van de symptomen de aanwezige bijkomende aandoeningen (bijv. diabetes, neurologische aandoeningen) je medicijngebruik factoren in je leefstijl (bijv. vochtinname en consumptie van cafeïne en alcohol)
2.Lichamelijk onderzoek
Je arts onderzoekt natuurlijk ook je lichaam, zoals bijvoorbeeld je buik en je bekken de grootte en vulling van je blaas je bekkenbodem
3. Urineanalyse
Een urineonderzoek kan aanwijzingen geven voor infecties, bloed in de urine of andere afwijkingen. Daarbij worden de volgende parameters onderzocht: Leukocyten (aanwijzing voor infecties) Erytrocyten (bloed in de urine) Eiwitten en glucose (aanwijzing voor nierproblemen of diabetes)
4. Blaasdagboek
Het kan zijn dat je wordt gevraagd een blaasdagboek bij te houden. Daarin documenteer je gedurende meerdere dagen je vochtinname, toiletbezoeken en momenten van incontinentie. Dit helpt om patronen te herkennen en de vorm van incontinentie beter te begrijpen.
5. Specifieke tests en onderzoeken
Afhankelijk van de anamnese en onderzoeksresultaten kunnen urologen speciale tests uitvoeren, zoals bijvoorbeeld: Urodynamisch onderzoek: Hierbij worden de functie van de blaas en plasbuis gemeten, waaronder de blaasdruk en de snelheid van de urinestroom. Cystoscopie: Een visueel onderzoek van de blaas en plasbuis met een dunne, flexibele endoscoop. Echografie: Beeldvormende procedure om de nieren, blaas en prostaat te beoordelen. Meting van achtergebleven urine: Bepaling van de hoeveelheid urine die na het plassen in de blaas achterblijft, met behulp van echografie of katheterisatie.
Behandelingen voor incontinentie bij mannen
Heb je gemerkt dat je incontinentie hebt? Maak je geen zorgen! Veel vormen van incontinentie zijn goed te behandelen. Afhankelijk van de diagnose kunnen de volgende maatregelen de symptomen aanzienlijk verbeteren.
Bekkenbodemtraining
Je bekkenbodem omvat spieren die het onderste deel van het bekken omringen en ondersteunen, waaronder de blaas en de endeldarm. Deze spieren spelen een sleutelrol bij het controleren van je urinestroom. Een van de effectiefste manieren om je bekkenbodem te versterken, zijn de sessies van 22 minuten bij MyPelvi. Met tot wel 25.000 magnetische impulsen wekt de MyPelvi-stoel spiercontracties op die je bekkenbodemmusculatuur versterken.
Je wordt discreet en met begrip begeleid door geschoold vakpersoneel om de behandelingen zo effectief mogelijk te maken. Zelf hoef je daarbij niets anders te doen dan achterover te leunen! De stoel kan in gewone kleding worden gebruikt en vraagt geen enkele inspanning van jouw kant.
Klaar om te beginnen?Plan nu je MyPelvi-proefsessie
Veranderingen in leefstijl en gedrag
Bepaalde gewoonten in je dagelijks leven kunnen bijdragen aan het verbeteren van je incontinentie. Gewichtsverlies kan bijvoorbeeld helpen om je blaas te ontlasten. Ook een verandering in je vochtinname kan verlichting bieden. Het is bijvoorbeeld een goed idee om cafeïne en alcohol te vermijden.
Medicijnen en chirurgische behandelingen
In ernstige gevallen en na medisch advies kunnen ook medicijnen en operatieve ingrepen een manier zijn om incontinentie weer onder controle te krijgen. Dit zijn de mogelijkheden:
Slingoperaties (slingprocedure): Hierbij wordt een band om de plasbuis geplaatst om deze te ondersteunen en het urineverlies te verminderen. Kunstmatige sluitspier: Een geïmplanteerd apparaat dat de plasbuis indien nodig afsluit. Blaasaugmentatie: Chirurgische vergroting van de blaas bij ernstige blaaszwakte.
Kan incontinentie weer verdwijnen?
Maak je geen zorgen! Incontinentie kan in veel gevallen weer verdwijnen of op zijn minst aanzienlijk verbeteren, afhankelijk van de oorzaak en het soort incontinentie. Een operatie is zelden nodig, maar in veel gevallen kan het versterken van de bekkenbodemspieren (bijv. met MyPelvi) al veel verlichting bieden.
Hoe eerder incontinentie wordt vastgesteld en behandeld, hoe groter de kans op verbetering of genezing. De behandeling moet altijd individueel worden afgestemd op de specifieke behoeften en oorzaken. Vraag daarom beslist medisch advies als je tekenen van incontinentie opmerkt.
In veel gevallen kan een combinatie van medische behandeling, oefeningen en veranderingen in de leefstijl tot verbetering van de incontinentie leiden. Het is belangrijk om open met je artsen over de symptomen te praten en de aanbevolen therapie consequent te volgen.
Klaar voor je proefsessie?
Leer de juiste techniek onder begeleiding — gratis in jouw MyPelvi-studio.